Alfred Nobel Hayatı, Alfred Nobel Kimdir? (1833-1896)

Büyük bir İsveçli mucit ve endüstrici olan Alfred Nobel, bir hayli tam ters istikametleri olan bir insandı. İflas etmiş bir kişinin erkek çocuğuydu; lakin kendisi bir milyoner oldu. Edebiyat aşığı bir fenciydi, hemen peşinden bir ideal bırakan endüstrici oldu. Bir servet sahibi oldu; fakat son derece kolay yaşadı. Toplum içinde neşeli olmasına karşın, yalnız olduğu vakit yüzünde tasa ve keder vardı. Bir insanlık aşığı idi; fakat hiç eşi veyahut O’nu sevecek bir ailesi olmadı. Vatanına aşık bir kişi idi; fakat yabancı topraklarda yapyalnız can verdi. Sulh zamanında maden endüstrinde ve yol inşaatında kullanılsın diye yeni bir patlayıcı madde olan dinamiti keşfetti; fakat dinamiti bir silah olarak savaşta yurttaşlarını yaralamak ve öldürmek için kullanıldığını gördü. Çok yararlı hayatı süresince sık sık, yararsız bir insan olduğu duygusuna kapıldı.

Alfred Nobel’in harbiden askeri ehemmiyet taşıyan tek buluşu dumansız baruttu (Balistit) ve kalıtın tümü içindeki hissesi % 10’ dur.

Kendisini çok övenlere, bu övgülerden hoşlanmadığını söylerdi; fakat ölümünden sonra, isimi birçok şan ve haysiyet getirdi.

Alfred Nobel, 21 Ekim 1833’te Stockholm’de doğdu. 1842 seneninde ailesi Rusya’ya taşındı. Babası İmmanuel, Rusya’da mühendislik endüstrinde çok ehemmiyetli bir mevki ele geçirdi..

Immanuel Nobel, Kırım Savaşı nihayetinde çok ehemmiyetli bir maden yatağı buldu, savaş esnasında hükümetin siparişlerini karşılayarak milyoner oldu; ancak bir müddet sonra iflas etti. 1859 seneninde ailenin tamamı yine İsveç’e döndü. Alfred Nobel 1863 seneninde yine ailesine katıldı ve babasının laboratuarında patlayıcı maddeler ile ilgili çalışmalara başladı. Özel olarak kendi kendini yetiştiren Alfred Nobel, yirmi yaşına geldiğinde vakit mükemmel bir kimyager ve dil bilgini oldu. İsveççe, Rusça, Almanca konuşuyordu.

Babası gibi, Alfred Nobel hayalci ve yaratıcıydı. Ama iş hayatında daha başarılıydı ve mali ve ekonomik alanda büyük bir muvaffakiyet sağladı.

İlmi bulgularını endüstri alanında uygulama ile ilgili muvaffakiyet kazandı ve 20’den fazla ülkede 80’den fazla şirket kurdu. Gerçekte onun büyüklüğü, ileri görüşlü, yaratıcılık gücü olan insanları çevrenine toplayabilmek kabiliyetidir.

Ama, Nobel’in asıl emeli para kazanmak, hem de bulgu yapmak da değildi. O seyrek mutluydu ve her zaman hayatın mananını araştırıyordu. Gençliğinden beri edebiyata ve felsefeye karşı derin bir alaka duyuyordu. Belki bu yüzden hiç izdivaç etmedi.

O bütün insanlığa karşı derin bir sevgi ve şefkat duyuyordu. Fukaralara karşı her zaman cömertti. Bir keresinde

“can veren insanlar için muhteşem abideler yaptırmaktansa, fukara insanların karnını doyurmayı seçenek ederim” demişti.

En büyük arzusu savaşın son bulacağı günü görmekti. 1896 seneninde ölümüne dek, milletler arası sulhun sağlanması

için parasını ve vaktini harcadı. O tanınmış kişi vasiyetnamesi ile fizik, kimya, fizyoloji, tıp, edebiyat ve

sulh konusunda keşif yapan insanlara servet bırakıyordu. Bu öyle bir abideydi ki, ölümünden uzun süre sonra

dahi anımsanacaktı.

Ödüller diploma, altın madalya ve çek olarak her sene 10 Aralık’da ( Alfred Nobeli’in ölüm gününde) ödül

kazananlara Stockholm’un tanınmış Konser Salonunda İsveç Kralı tarafından büyük bir merasimle verilir.

İlk ödül, 1901 yılında verilmiştir.

ALFRED NOBEL’İN VASİYETNAMESİ

Ardımdan bıraktığım gayrimenkulümün ve servetimin tamamı aşağıdaki şekilde dağıtılacak :

Kapital emniyeti bir şekilde bir fonda toplanmalıdır. Bu fonunun getirisi her sene insanlık için en büyük

katkıda bulunmuş kişilere dağıtılmalıdır. Bu ürem 5 ana bölüme ayrılmalı ve aşağıdaki şekilde tevzi edilmelidir :

Bir bölüm, FİZİK alanında en büyük bulguyu yapan fizikçiye verilmelidir.

Bir bölüm, KİMYA alanında en büyük bulguyu yapan kimyager verilmelidir.

Bir bölüm, FİZYOLOJİ veyahut TIP alanında en büyük bulguyu yapan kişiye verilmelidir.

Bir bölüm, EDEBİYAT alanında en büyük bulguyu yapan kişiye verilmelidir.

Bir bölüm, milletler arası SULH ve KARDEŞLİK için en büyük çalışmayı yapan fizikçiye verilmelidir.

Başta beş dalda verilen ödüllere 1968 seneninde İsveç Bankası Alfred Nobel hatırasına bir de “İktisat ödülü” ilave etti..

Fizik ve kimya konusundaki bulgular İsveç Bilim Konseyi’nce değerlendirilmelidir. Edebiyat ve Sulh ile ilgili ödüller, Norveç Meclisi tarafından seçilen 5 kişilik bir komite (heyet) tarafından değerlendirilmelidir.

En büyük ve net arzum, ödülleri adaylara dağıtılırken kesin olarak milliyet ayrımı gözetilmemesidir. En önemli ödülü alacak kişi bir İskandinavyalı da olabilir, olmayabilir de.” Paris, kasım 27, 1895 Alfred Bernhard Nobel

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir